Bang Media

Shakisha kuri ino site

pa

Ibisigo Nyabami- MUSARE-INGOMA IRARAGWA NTIYIBWA

INGOMA IRARAGWA NTIYIBWA = LA ROYAUTE EST HERITE ET NON VOLE

Ce poème, le premier de Musare sous le nouveau roi Mibambwe III Sentabyo est de la catégorie « Ibyanzu ». L’objectif de cette composition est de blâmer les prétentions au règne de Gasenyi, le demi-frère de Sentabyo. Il avait un autre concurrent dans ces ambitions, le fameux Gatarabuhura. Ce Gasenyi avait pour mère celle qui avait été épousée en l’honneur du mystérieux martyr Kibogo, fils de Ndahiro et frère de Ruganzu II Ndoli. Ce poème fournit des renseignements sur ce fabuleux Kibogo qui serait emporté au ciel et que la Cour invoque pour faire tomber la pluie lorsqu’elle manque.


Ingoma iraragwa ntiyibwa,
Bimika b’imondo
Ya Nyamusiriba na Kagundu
Rumena yanga ingabo i Kibanda.
005 Umutavu wa Kibunga-joro mu Kibeho

Ntiyinke itana abivuze nyina,
I Mwendo wa Kanyoni
Imirama ntishimutwa ijoro
Ibonetswa imbonwa
010 Bahayira b’inyamabara

Ya Nyamugegena na Buremba,
Rututa yagashe kurorerwa ku Musamo.
Yagira ingwa
Ya Cyamagana, Mayabuzwa,
015 Nyombyi ya Sabyuma

Ikagasa kwambara.
N’iminsi yamaze mu gihugu
Si ku bwa bo,
Nyina wa Mitanago
020 Bo na Miheto ya Muhita-vuba,

Ubwo yamutumiriye kumusiga agasiba.
Yakumbura umugabo wa Cyilima mu Gicuba,
Agahinga iwe mu Cyanika
Ku musibo wa nyina.
025 Ni ho yasarikiye na Mitanago,

Amusenyera ingo ze,
Mu Mirehe ya Cyinziga,
Ubugome bwaragagaye bwa Nyamabuye.
Umwijima wa Nyabitare ukitwubike i Kami
030 Gasenyi ubwo araguza iwe i Gisanga,

Ubwo turagoka ku Kagugu.
Rubanda rwinshi twari twagiye gucanira
Umwami,
I Bare rya Cyoroha-mubiri na Kibaduka,
Na we ngo arabazwa kwimikwa i Nyabitwenge.
035 Akaba atayagiye se


Ari kibi cya nyina cy’i Gacuriro,
Atanze asize amuvumye ntiyamukamiye inka.
None ingoma yazishyikirije nyirazo.
Muraba wiramba inzarwe
040 Wa Murongo ujya-i Mururu wa Mutima,

Ngo arateze kwibirwa Ntuku hanyuma.
Mbese akaba atabona n’inkoresha,
Nandetse Rukiga, Rukindo
Yaramwanze kare igitoranya Rukonya.
045 Mbonye Mucura yicuza ibyo yimye,

Ngo aba mwo n’umuvumo w’Umugabekazi
Yanze gukanira akuze,
Mu ngume za Kibyinisha-minwe na Cyabaja,
Ubwo yamubwiye akagasa kuza.
050 Atenguha Ndabarasa

Amushinze nyina ko amushyingira
Atanze i Cyacana
Ntiyamutungiye ingoma.
Musabwa ushize ubwanze,
055 None Kirumira asibiye ku bugome,

Ntiyazirikanye ubwo se yari musego,
Umunsi w’iseswa-mase
I Gisohora-ngabo cya Musatsi wa Rukabuza,
Yari aduteye amatsiko Nkwakuzi Rukoke.
060 Uko se aberaniye Kabungo turwaza,

Abapfumu be baracanira inka kumwimika
Ngo yatanze ingoma.
Aho intumwa zigereye yo,
Zisanga atora ingabo
065 Zo gutera uwo ari burage.

Mutangira-mpongano wa Rukuge,
Rukorera aberanutswe ntimwamushimira.
Harya Umwami yihorera ahoze,
Ni we umuseseye amata,
070 Ngo azerere, azaheruke inzara kuzamuhemura.

Rumenera-nzobe rwo mu nzugu,
None Kibyirira-nzira asibiye ku bugome,
Ntiwazirikana ko yavuna
N’umurwanyi we Ruhinduka
075 I Mibirizi ya Gitukura

Bakurana ku mapfunda na Kivuba.
Akamurega ko atambikira se
Ngo ajye kwiyimika, 
Rugaruka amurega urwango
080 Rwo kumwanga bakarusangira.

Ntonganyi, Gitokorwa-masaka
Agandanye ate n’Ubwami,
Ko twaheruka nyina yatumurirwa Umugunga
Wagurwa imvura
085 I Buranga bwa Ruvumu.

Adasize abana mu gutabara
Ati : genda uzabyarirwa n’abanyu.
Mihanda agira Byoko mu kujya hejuru.
Ubwo avuga ibyo kwimikwa
090 Jye ngira ngo arwaye ibisazi.


Hanyuma imyaka ishize ari myinshi,
Iminsi ishize ari ijana,
Mucocori umwarurwa ho na sekuru
I Rubona rwa Gisitwe :
095 Avuka ho umubyarirano wa Nyampeta.

Umunyarembo ntagirwa Imana ngo yimikwe,
Aba ashatswe nk’umupfakazi
Ingoma yima umugeni.
Are ni umuzimu wa Kibogo
100 Ujya umutera ko yambuka,

Yavutse amwihakana :
Amugushije ruhabo.
Ntonganyi, Gitokorwa-masaka
Agendanye ate n’ingoma,
105 Ko twaheruka Nyirantumwa

Yatumirirwa Giturika-nkoko,
I Busanza bwa Nyabitare
Atabarijwe na Rubengera i Nyakizu.
Asizirizwa ikibanza ku rubanza rwa Bihembe
110 Yashinzwe rwo mu kato kurutabarira.

None Rwibunza-nkiga yatumurikira
Rwibanza-mpano,
Mu mbuga za Kera-nkorokoro na Gikoma,
Urwango yakanze Kigeli
Arwanga na Rukonya.
115 Rero jye n’aho se yamukeneraga Ruhunya

Nari mpari :
Yavuze ko azapfa nka Bene Nyagasheja,
Babambirwa i Kagoma ka Nyagisozi.
Bapfuye iryo kurogeshwa Nyamugema
120 Ati : akazasazira mu gihugu adasuhutse

Azagwa iw’abandi.
Ubwo bwiko bwe yavukanye murabunkubirize.
Yari agukanze iki
Ubwo umuciriye mu Bahinda,
Kwa Nyiraruhinda na Ruhinda-nzimwe,
125 Atabaza imigoma akikeba intoki.

Utuboga mu gatemeri,
Agatango mo agatsima,
None yabona umwatse inzara
Akaburana ingoma ?
130 Ye bene i Gisari,

Ba Gisakuriza-ntome na Kitazimana,
Bazigiye i Nemba ya Masizi
Kugabwa mu Nyagahanga.
Uribuke na we mupfumu we nakuregeraga,
135 Wagira ngo uri Umutabazi,

Umwami ni Gasenyi :
I Kirenge cya Rutobwe,
Yamuhaye imiti imusiga ubutindi.
Yamwereje imana imusesera umukamo,
140 I Mushinya wa Kizimya-bara,

Aho yayibyariye ihaca inyenga.
Imubikira nyina kera ko aziyahura,
Imushingira umuhanda mu ruzi :
Ko azava i Joma akazagwa Migongo.

Related Posts by Categories



Sem comentários:

Enviar um comentário

 

BANG Quotes

Top News

Urwenya