Ce personnage est le dernier chef du Collège des Poètes de la Cour (Intebe y’Abasizi b’i Bwami). Il est fils du précédant. Karera est un poète de race, héritier d’une longue tradition, qui a vécu à l’époque de l’écriture et fait dicté ses récits et leurs explications personnelles à Alexis Kagame. De ses 4 poèmes, les 2 premiers furent offerts au roi Yuhi V Musinga, les 2 derniers à Mutara III Rudahigwa. Il est donc un poète de transition, comme Sekarama, entre le Rwanda ancien et moderne. Son message mérite donc toute attention.
MBURANIRE UMWAMI = JE PLAIDERAI DEVANT LE ROI
Ce premier poème de Karera, offert au roi Musinga en 1910, est de la catégorie d’ « Ikobyo ». Le poème est un acte de remerciement parce que le roi leur avait rendu justice contre le chef Rwidegembya qui leur avait dépossédé injustement de leur vaches, lui et son père, comme on vient de le voir.
Mburanire Umwami
Wa Mwigura-ngoma wa Rwambika-ngoma,
Wa Mwungura-Rwanda wa Mwami ugaba,
Yababereye umunyarwanda baba injiji.
005 Aho bamurabukiye yimye bakamubonereza,
Uyu Mugabe wa Cyikora
Bakamwizihirwa .
Ndengere Mico-myiza
Ya Macumbi ya Mpibicuba,
010 Uwaca abanzi imihigo
Mwiheta-ngoma uyu.
Nkabaza icyo bamwangiye
Ingeso agira Ngeso ihora,
Zagira wundi nde ?
015 Abakwangira ubwami bwawe
Uzabafata bushyike,
Mushyikira wa Mushyikira-ruge,
Wa Ruyenzi rwa Rugaba
Ubabereye urugogwe.
020 Inkuba nta we uyirega
Ikubana imirabyo,
Iyi nkuba ya Birori bya Biraro
Irushya abagangahuzi.
Mbese bifuza iki ko yabahaye amashyo
025 Ashyira mu ya se,
Mucikirwa wa Mucikiriza-nzigo
Wa Nziguhiga ya Kizinduka,
Amazimwe y’abakwangira ingoma,
Yaturuka he ?
030 Nibaziguruke gutunga
Abazanye inama,
Zo kukwangirira bazirushya.
Emwe icyanyereka mu mitima yabo
Mutanga-mashyo wa Mutagera,
035 Nkabirora tukoya amatsiko.
Bumva bamarwa agahinda n’iki ?
Ko nzi ibihumbi by’inka bakwanganye
Ukamenya n’ibihugu bafite,
Navuga ntibumve
040 Bakabihindura ibikino.
Umwami ntagikinishwa
Aba ari inkuba,
Abo itaranyagira
Bakayita intama.
045 Ntibarakamenya ko imfizi
Yicira mu butesi.
Mutunzi utabarirwa
Mwenge utasobwe na hato
Wa Misakura ya Mudasigwa,
050 Nandetse uyu Mwami,
Ubaye urugangazi.
Rero jye nzakugira mu Rukoro
Rukora-ntambara rwa Rukuge,
Mvuga nkwibutsa gukorotana.
055 Si abakire, si abagukeneye
Wakijije bose,
Ntiwatwandaritse Rubanda rwa so.
Rero jye ho nzakugira mu nzigo
Y’abakugirira inzika,
060 Muzigura-ngoma wa Muzigura-nkiga,
Wazimya abanzi bakarorera.
Si ndi shiti ndi uwo hambere,
Twahanganye na Rubazi,
Ubwo akabirije imana sinayihezwa.
065 Turi abayoboke babyemeye.
Ntitugira imitima yo kukwanga,
Turi imbata yawe.
Wavanyeho abanzi
Uvugirwa n’ingoma,
070 Muhungu wa Kavunwa,
Urivugana imiganzanyo.
Waduhaye nka Gihanga,
Muhungu wa Rumeza,
Warimye uratumeza.
080 Tuzaba tuguhaya,
Watsinze abahinza
Ibihugu wabigaruye nzagoroza.
Na we uzaba uvuga,
Witwa umuhwite,
085 Uyu Muhire wa Musabwa,
Bwagiro turagusanganywe.
Harya wadusubiranya vuba,
Uvunya Mukiga wanyu,
Ntuku irara kuvuka.
090 Nta mirimo ya Karinzobe wayoberwa
Ayo majerwe sinyiga,
Turayasanganywe.
Ubonye ngo ngabizwe,
Urugomo rw’abahutu,
095 Ntari umugome wawe,
Mugabe ugaba utagabanya,
Wa Mugaba-ngabo wa Mugera-kurya.
Umbarize icyo yampoye,
Uwo munyabwira.
100 Kandi nkamenya
Nta cyo napfuye na we
Yavugisha n’impfa-rurimi ikabira,
Ndetse ingogo.
Ubonye ngo ndaba iciro ry’umugani,
105 Kandi ari wowe nagannye
Namubwira Imana ko yampaye,
Ngasekwa cyane.
Uwo si we wakura itegeko ryawe,
Ni urubwa yitera.
110 Warimye ntiwamwinaje,
Ngo yampoye ubukene,
Jye ndamuhana,
Nta rwango mugirira.
Umenya atagira abamubwira,
115 Imiziro abantu bazira.
Igihugu kirengerwa n’Abami
N’abana babo,
Nyiracyo akacyima,
Nabo bakacyimana,
120 Bagatunga u Rwanda.
Urantunge uko unturiye
Matungo atabarika,
Uranyibuke Makiriro
Ndi umuhakwa wawe uri kera,
125 Sinarebye ngo urimye
Sinakuyobye uhawe,
Ntituzava mu nzu yawe.
Reka ndeke ayanjye maganya,
Nuzuze amagambo y’Umwami
130 Wa Mwambarira-ngoma wa Ngo-twunguke,
Aradutungije Nyagutunga iyi ngoma.
Urampe inka nk’izo so yahaye data
Ndi umuyoboke mu b’imbere,
Simbabaye wimye
135 Imihayo yawe nyihora mwo.
Shakisha kuri ino site
pa
Ibisigo Nyabami- KARERA-MBURANIRE UMWAMI
Subscrever:
Enviar feedback (Atom)
Sem comentários:
Enviar um comentário