Ibisigo Nyabami- Muguta-YE KAZE, YE KARAME

YE KAZE, YE KARAME = O LE BIENVENU, VIS A JAMAIS !


Ce poème de la catégorie “Ikobyo” fut offert à Gisanura. Des passages de ce poèmes mentionnent une guerre entre le Rwanda et ses voisins : le Burundi de Ntare III Kivimira et même le Gisaka de Kimenyi III Rwahashya.

Ye kaze, ye karame,
Ye karabya-mishyita
Ka Muguzi ya Macyurira ya Runuka-ngoma.
Ye kaze ngabo y’urutare tubanje
005 I Bukomezazina bwa Ncano

Na none Ncanye mw’ijabiro.
Ye kaze Mwami w’amaganda
Wa Nganjinyika na Nyiramuganuza
N’uteye ingango zawe ingoga.
010 Ye kaze e Cumu mpaye Manga

Ngo atere mu maso y’abashyamizi.
I Manga e Nyiramajyoma.
Ye kaze e Nyonga ya mw’Ishyari
Ya Mutsinda-shyama
015 Wa Shyaka rya Nyabiraro

Ntumpihiriza mu barasi.
Kaze Rubango ndaze Rwingwe
Meneshe imboni z’abazingiye
I Mugogwe e Ndikumigezi.
020 Ibarutse i Bwami ku bw’Imana

Iguciye urubanza Rucamayusi
Rwa Mayira ya Nyirabahashya na Batambyi
Ugatsindira ubuzima.
Ugatsindira n’ubutwari,
025 Na bwo ubukuru

Marorerwa ya Bwagiro
Urabusanganywe.
Ibibiri ukora binanira bandi,
N’uko udapfunya iminwe Mupfunya-joro
030 Wa Jabo rikiza rya Mudakirwa,

Ntutera ukabavutsa,
Kura ubwatsi
Rugira igize ngo uraganje.
Ni we Nyiri icumu n’ijabiro rigari,
035 Ngoma ituka ubwiko,

Ya Mbabazi ya Sabwira
Uburiye ubwira ku bwimba.
Iyo urukeye
Gikonjo cya Kirega-nshuro
040 Cya Muremerezi wa Kiremwa-nsoro,

Uko utabaye ingoma zikaza
Ni Rugesera utarangiye
Jerwe rya Mutagera
Ageze i Cyarura na Cyanzuza-bayege,
045 Aya ni yo matagera nkubonana.

Matagera wa Matahuka ya Rutobwe,
Rugogwe unzingure ugabanyije iminwe,
Maguru unyokora mu maganda
Y’i Cubi rya mpweji
050 Na mpite ya Mpise-mu-mazu,

Uko bukeye Mukiza w’inka
Wa Mukoma-rume wa Nyirarutezi,
Ahora ansibya guteterwa.
Imana z’abanzi ba Manywa ya Rwingwe
055 Ahora azirabuza

Mukingura wa Rugwe.
Henga nkubure n’akataziba kawe nkubonana,
Kavana ka Nyamvura ya Gatondo
Nkabonye gatanu,
060 Gatambira unkuye mu bwumirwe
Bwimaje irya miryango na Mihigo ya Barutana.
Acira ko ahurudukana impare n’ingoga,
Mporobezi ya Mpabuka ya Nyirinkero,
Unkoma kwananirwa
065 Ngo hano ngukeze Muhozi.

Ucanye umuriro ufashe
W’ i Mutaga n’i Burenga-miyaga
Ngo ritarenga.
Uri uwa Ryari ugatera
070 Shyaka ryishyikiye,

Ry’e Syetsi na Muka-jabo
Tukajyana ugatsinda
Muhabura wa Musabwa wa Sanzogera
Ukazanyagira ijana.
075 Imvuba nzavuza mpagaze i Ngoji

Ngoboka ya Ndongozi ya Nkenyera,
Uzangerere i Kabuze mu Buzenga-ngaga.
Mpa ubutumwa ubu nta bwoba,
Tubugure ubugongo
080 Nkuburanira mu Bugomba-marambo.

Uricira iminsi ko ukarigaba
Ruca-mayusi rwa Mayira ya Nyirampore,
Nkagutwaza impamba ya Mberuka.
Waronka se Ndishimwa n’ababo
085 Ya Nyirishema ya Mpumuro

Ukazandokera.
Na njye induba nzavuza
Mpagaze i Karabure ka Karabukirwa
Na Macu na Bacune ku Bungwe,
090 I Burenga Bazazumva.

Ngo hano dushengere
Mugabwa uzinshingire
Izi mpaka z’i Mugenya
Aho utabariye nkuri mu ngoga,
095 Ni bo bumva ibyo mvuze

Abaca i Vuga-myambi rya Gitigiri,
Yari asangiwe na Kivuma-joro
No hepfo i Bukurwarebe,
Aho akuye Nkanira
100 Nkubira Nkubye-umutsiri.


Ni banyumva ndi mu rubuga
Rwa Ruhuga-migisha rwa Shema
N’indishyi ya Nimba ya Bukiriro,
Mu Nyankwavu bati : aho araje .
105 Nti : e Mpore ga si mwe

Ni Bwimba ndamutsa ubutwari
Bwa Rwintuku rwa Runyaga-ngeri .
Ni bo batwararikwa n’amagambo yanjye
Imizinga minani yemeye inkubito
110 Yari asangiye na Nyiramigwabirana.

No hirya rero kwa Kizindwe
Na Cyihakishe cya Mizindwe
Umubanza w’inzobe turi mu mubuga
Wa Murungu na Muhamwami
115 Aba abyukiye ku musa.

Nti : e Mpore ga si mwe
Ni Nkesha ya Kazenga nkesha imikiko
Ya Kanza na Kabirizi.
Ntimurambirwe iribyara imbusanya
120 Ya Nyamushiruge wa Nzeri ebyiri

Irorerwa ku Rurebyi i wa Nyaruja.
Ni vuba yivukure, arihirire Mugozi
Nka zene Mugondo za Nyakagano.
Nkanagira agira amaganga ya Magwe
125 Ya Mahinduka uwabahindutse cyane.

Mpunga yararihumanije icumu rya Mbaraga,
Mpungwe imana uzi ziraguma.
Sinahiriza amazi mu maboko
Nkarenza Makuba magambo
130 Tabaruka amahoro Mukingura,

Amahari aze andorere
Nje kwibaruka Mbabw’e Nyamahamba.

Related Posts by Categories