Ibisigo Nyabami- Nyabiguma-IYO INTWARI ZABAYE NYINSHI

IYO INTWARI ZABAYE NYINSHI = LORSQUE LES HEROS DEVIENNENT NOMBREUX

Ce poème fragmentaire est de la catégorie « Impakanizi » . Dans son état actuel, il ne parle que de quatre rois. Son objet est unique pour l’histoire du Rwanda : la mort de Mutaga III, roi du Burundi tué à Nkanda, au Buyenzi par les armées rwandaises.

Iyo intwari zabaye nyinshi
Bishinga b’inzigo
Ya Nyamugabana na Mugashya,
Muganwa yajyanywe mu gutabara i Butara.
05 Nimukurire Mutambira ubwatsi,

Bareke ibyo kwiba kwa Mutambyi,
Ntuku yatsinze Ntugutira.
Nabaye Ntarum-urume
Rwa Rubira rw’ingoma rwa Rubanda-mugoyi
10 Wa Mugandura wa Nyabucya,

Ngo buke nza mpundiwe Mugeyo.
Sindakayitamba urumamfu,
Imputu ya Nyarufunzo
Itsiritse ba Rufumba.
15 Ninyakure ko nyihaye,

None imirera yahuje imirimo n’imirama,
Bararikwa b’imirimo
E Miramagwe ya Rubona-ndashi
Agishutse i Murongora.
20 Runyagirwa, wapfa ishyamba rya Runyinya,

Runyeri hunga Runyoni rwa Runyaga-ngoma.

Kagire ingoma Nyiringoma
Ukwiye ingoma nyine
Wayiragwa n’Abami benshi

Wayiragwa na wa Mwami wayicuraganira
I Muyange n’i Mayenzi ya Nyirabihendo,
Azahenderana Mugondo.
25 Yamwarura Migongo uwo Muganwa

Akamwigabira Mugenzi wa Nsoro.

Kagire ingoma Nyiringoma
Ukwiye ingoma nyine
Wayiragwa n’Abami benshi

Wayiragwa na wa Mwami
Wayiciraga umushi wa Kabyuye,
Kamara-macu ka Macumu ya Mucikirwa,
30 Uwaguciriye inzigo ku nzira.

Uwatwiciye inzoka itwamburira injyishywa,
Nkuzi ingeso murangana.

Kagire ingoma Nyiringoma
Ukwiye ingoma nyine
Wayiragwa n’Abami benshi

Wayiragwa na wa Mwami
Wayigurana ubwe Bwami,
35 Ashaka ubw’umwana we

Mwami w’imfura
Wa Mfashe ishako na Ntibushira,
Uwadushakiraga ubugingo.
Magondo abugurana amagara ye,
40 I Bugera n’i Bugenda-nkobe,

Iwa Nkowe-kabiri, Kabunga,
Kamariranya yenda ingoma ze,
Yenda n’aye magara
Yenda n’ubwe buhatsi,
45 Abihenderana Miseke

Ya Misuhuko na Nyamisizi,
Ngo yabe yabona ibisaza mu Bisasa.
Uwo ni so ntiyayihaye ibitugu
Mutera itaka inyota,
50 Ngo agutengurire inzira.

Kagire ingoma Nyiringoma
Ukwiye ingoma nyine
Wayiragwa n’Abami benshi

Wayiragwa na wa Mwami wayicana i Busigi,
Misuhuko ya Nyamasizi
Yari adusanganye agatsi,
Nstisuye ibirwa.
55 U Rwanda rumwambarira Rwenderanya,

Urwamo rw’abahunga rukagwa mu ngeri.
Ngeze-kurya ya Mvuye i Karagwe
Ya Nibutse i Nduga ya Ndahise,
Ngo ntiyajyanwa inka n’inzigo y’inzoka
60 I Nyarusenge rwa Mashashi na Masha,

Tukanga turakakwambura.
Ngiziki ko wamuhoreye imfura
Imfizi ya Rusango ngo kayisazane.
Ni iyawe ukwiye,
65 Mushyo ukarara ibigumye wa Rugaza-nkinko,

Ndakuburanira irakwizihiye
Jye wabonye Umwami wa Mwega
Aho aca uwa Mwezi ijosi,
Nkamwasa ayo majerwe.

Related Posts by Categories