UBUKOMBE BUTERETSWE N’IYEZE = LE VIGOUREUX TAUREAU
INTRONISE SELON UN HEUREUX AUGURE
Ce poème de la catégorie “Ikobyo” fut composé sous le roi Mutara II par Ringuyeneza, fils de Nduga et petit-fils de Muganza. L’objet de ce poème n’est pas précis. Il consiste , en gros, à annoncer l’annexion du Gisaka.
Ubukombe buteretswe n’iyeze
Butarama umutuzo,
Butaha imbusanya ya Bitero
Mu kujya i Bwanga-kuganya.
005 Mikore azihumurije
Ngo yagize abazi inka,
Yabwiwe na Rugwe azereka Bugabo.
Zimwumvise rero zimwitabana ubwuzu,
Mwuzurizwa-nshotsi wa Mabara
010 Azibwiye urugero zitabarana ingoga.
Ukamenya ko mutazazibeshyera
Zigira ishyerezo,
Nta shyari rirazijya imbere
Zanga umugayo.
015 Kuragira imfizi itaneshwa
Gutera ubwuzu,
Baragira b’inka idahumbira
Muhanda-mbuga azagaba
Ishyaka rya Muca-ngero.
020 Ingabo rero ya bicuba izicaniye,
Irakubita akamu
Ijya gusenya ijabo rya Mivumba.
Ivungira ko u-Mukindo ngo itabangikana
Aho ishyize urubango ihabanguza ubugabo.
025 None rero yagaruye iz’amashyi yose
Ngo atamugaya Bugondo,
Ubwo ahimuye inzigo ya Bwiruka-mbago,
Uyirwaniye none udahumbuye ba so
Ab’i Gitamba-nguge bose baragushaka.
030 Ngo nibuke Mihayo nambara
Bakambaza ngo aho ngereje,
Nsongera ingabo yawe .
Nsanze urubanza ruracibwa
Baraca amajyo abanzi,
035 Ntiwatindagiye kubaka imigisha.
Baguha impundu bose,
Abo musanganywe bo ku Cyera-nyege
Nta gitoryi batahana isuku
Nibagumye biganyire abasuhuranya,
040 Mu mahanga barumva uko nahawe urugero
Nkura mu rujye.
Ndagiye iy’ishema
Ihora icambwa gucumita iz’ishyari
Izishyamye ikaziboroza.
045 Izihimbagura izihindura bukanyura
Ko ndagiye nizigiye ubukombe buhamye.
Icuze inkumbi iteye ubwuzu iya Rwesa-mbuga
Irivugira i Muganza zikagwa.
Imenyereye ko nzibukira
050 Irakubita nk’inkuba
Irakumbuye kuyogoza ibyaro.
Nkamenya ko ari yo ibasiba
I Busakuza-rume bwa Gisimba na Kinywa-joro,
Yabateye amajune.
055 Nibakoranye ikoro bumirize
Kwa Gicubya-nkongi na Kireza-cumu,
Inshuro yabo ibitse ubwariro.
Noneho irakubita izishenguye
Iya Ruhashya-nshuro rwa Semutazi,
060 Igitaha ijabiro.
Nibambaze jye uyisagurira
Ryahugutse kwica iz’amakeba,
Igasema intambara.
Riratukuye ntiriruma inkaba,
065 Nkarivuga ko icumita ibambiranya
Iya Ntereyijana.
Ko igira uruhanga rutsinda abagome
I Bugogoma-nguge bwa Bicuba,
Itugendukira amajya-mbere.
070 Igendeza n’izikunze
Zakundirana zumva iz’i Kabare
Zikabagendurura inka.
Nzi n’uko batayobya inkwano
Ba so bo ku Rusasa-nshuro rwa Bicaniro,
075 Zikabacira imihigo.
Zabonye Nyamukesha zirahamya,
Na none ntiziraretsa na bugingo ubu.
Ntiziranza ntizirambirwe,
Izo Nkumburwa yavuje inka umubiho
080 Murazisanganywe.
Mugendeza intijanwa
Na njye ngatarama,
Uko ihashya iziri imuhana
Ngahimbya imihayo.
085 Ndi umwungeri uyitambira nkayivuga
Ko imenya gusenyagura izo ntaha-kibira,
Nahugutse nyigenda uruhunge iya Ruhamya
Yahinduye abanyabyaro imiyaga.
Ikaba nziza ya Makuba
090 Ubwo yaganije ubwoko ishize ubwoba,
Jye nzigamba amahame.
None nibayiremye
Bazikubire yiharire zose,
Ni yo ikwiye izi ngoma
095 Inganji ya Nsamira.
Zerekeye ino zirakwitaba
Ngo uzihe inzira,
Nta bakamyi bandi zigifite
I Muhana zabakwaje.
100 Ye Murabana wa Mubanza-kwuhira
Wakemura Mukeza-mbuga
Ataha i Gikina-bantu.
Ngo zitabuza uwo zahawe
N’abazivuza n’abakamyi bazo,
105 Bagana ishengura-mbavu.
Izabonye Bizinzo
Ni zo zihese ya Nkuba,
Yahunguye ingoma za Mukenga.
Yivuga uw’i Kanyange
110 N’impamvu yabishe,
N’uwahweje imuhana yibonera ho.
Ahinduka icyaraha,
Irabahama inkongi
N’uwatibwe amatirura araza.
115 Noneho rero barazira ubucacane
N’impamvu yabishe,
Ni uwasembuye Jabo rya Miyogoro.
Noneho baruhira ubusa rero abiyanga,
Nta mubwiriza wabo
115 N’uwakwibasira tuzivuganira.
Nta mishyitso ntasembuye
Baraturamye ab’ishyari,
Ntahwituye bunteye guhiguza.
Nibazane ingoma zabo,
120 Bareke ijabo, nta guhora bicuza
Arabasumba Nzogera.
Nibaziherana mbacubye
Ubace impanzi,
Uwaseseye mu gihuru
125 Nagiye ku gihe nzabahinyuza.
Nigamba uko yabahunguye,
Mpora mbivuga, ntamba njya kuberwa
Ngamije isumba imihana.
Warayambitse Nyankurwe
130 Uyitsindiye ibyubi,
Wanyuze i Gateza-moso wizihiwe
Ngo uganje ibyaro.
Wivuganye ingoma itsinze
Yateretswe n’imbonwa,
135 Urahingamira ibigwari imuhana.
Nzahwitura ab’amakeba,
Banyobokere imfizi njye kubikiriza
Barwanye umukeno.
Data ugumye usugire usagambe,
140 Barantumye abakuru ba Karinga
Ngo ndi imbata yawe.
Sem comentários:
Enviar um comentário