NIVUGIRE INGOMA = QUE JE DECLAME MES HAUTS FAITS
DEVANT LE TAMBOUR
Cet autre poème de Mutsinzi, également fragmentaire, récapitule les diverses annexions du Rwanda, à savoir : le Gisaka, le Ndorwa, l’Ijwi, le Bushi. Il ajoute que la prochaine annexion sera le Burundi. 1850 est la date approximative de la composition de ce poème, après la victoire militaire sur Gisaka, sous Mutara II Rwogera.
Mutsinzi est contemporain de ce roi. Dans son dernier poème, le N°- 120, à l’avènement de Rwabugili, c’est cet ami de longue date qui accuse les supposés empoisonneurs de ce monarque défunt.
Nivugire ingoma
Imfizi ndagiye yaganje,
Mwebwe Baganza b’i Mudatukura
Ba Mutukuza-ndoro* wa Mutima,
05 Warasana i Bwanga-gutukura.
Henga ntege amaso yanjye,
Nyamisare* agiriye inka mu rwego.
Henga nihaye ubugabo,
None ihaye abanzi imisare.
10 Imfizi ya Rusohoka-kurwana*,
Rwa Ngeri ya Ruhima-mbogo*
Irazihinga nti: iyaruhimbya-nkomati.
Rero uhangwa no kuyicanira,
Bagaca amajyo ab’ibihugu bindi
15 Nkageza mu ijuru ijabo.
Ese bakora iki abazi kubyina
Iyo bumva mpaya* Mpiriy-urubuga
Ya Rubamba-mugoyi* rwa Mbabazi*,
Ntaho watongana ngo ncurere
20 Kandi ndi inshuti nzima ya so Gacura-nkumbi.
Jye ndi inkusi* yawe
Mpora ku musaya w’Indwanyi*,
Barasagara ab’ibihugu bindi
Ibasamburira amazu.
25 Ntibabasha igihugu hatabayeho Imfizi
Abitaba Rukanga-mashyo nta gishyika,
Bazaza kuyirora.
Basenge imiheha mu ijosi,
Birorerere kwihaka
30 Nka Semukanya Bukombe-buzima.
Data ko impimbaye nkayivuga
Izivuga urubango imfizi ya Ruboroza-mugoyi*.
Tyo zivuge zize Rugondo baje
Baje ab’i Bukubitwa-ntsiro*
Kwa Nkingiy-umubiri ya Muzira-mbyiro,
35 Ndabyoronga urutoki ibyaro.
Ab’ibisage n’urubindo* baze ubihakire,
Rubanda rwa Nkuka
Nkomati yakuramukiye.
Tyo zivuge zize Rugondo baje
Ab’i Bugererwa-ntonga* kwa Ntamuriro*
40 Iwa Ntoki zenda kunagana,
Nibaze ubahakishe intoki n’isambu
Rusanganya-mvura rwa Rusama-mfuke,
Aho n’abagusanga ntibagisonza.
Tyo zivuge zize Rugondo baje
Ab’i Murori* kwa Nyiramuyaga* na Muhaya*
45 Murorwa igeretse mu kigunda.
Tyo zivuge zize Rugondo baje
Ab’i Butema-buto* bwa Matare-mato*
Amata ya Semukanya yakunze kubavuta.
Tyo zivuge zize Rugondo baje
Ab’i Rugenda* rwa Rugendana-mugayo*
iwa Mugana-ruzi*
Amaganya arayegura ikaboroga Karyenda.
Tyo zivuge zize Rugondo baje
50 Niyizihirwe Rugina*
Ingoma ya Rugo-runini,
Yaruhawe ikura ibyaro ku migisha
Nyamiringa* irakaba inganji mu Rwanda.
Sem comentários:
Enviar um comentário