Ibisigo Nyabami- Ntibanyendera-URUGUMA RUNINI

URUGUMA RUNINI = UNE GRANDE BLESSURE

Ce poème est de la catégorie « Ibyanzu ». Il vise un cas précis. Le prince Rukari avait voulu s’emparer du pouvoir royal à la place du légitime Sentabyo. Il fut noyé avec toute sa famille dans le lac Muhazi. Ce poème est donc une satire contre ce prétendant pour le trône.

Uruguma runini rwomozwa inkwano,
Bomora b’inguma
Za Nyabinoni bagenzaga Binono.
Imisare y’i Rwinkaka
05 Idasubira Busage bwa Sendwe,

Ikadushekesha kabiri.
Mbone idukubise runini,
Ni umushyarara w’umubande wa Muhazi
Twataka ikatwiba Nyarusiga.
10 Ibico bizavuka i Gituntu

N’ibanga rya Gasange muzonsanga.
Urusambo rucuze imitima inkumbi,
Rukuzwa imbazi z’abageni
Bakura b’ishywa ry’ikiboga,
15 Ba Gihaya-rwuri na Cyireheza,

Bararutse i Murehe.
Aho wabona Rwintosho twagukira,
Urutugu si ugutera.
N’aho wabaye ingiga,
20 Mu Ntagobeka za Kivomo na Gihaya-bwije,

Nkaba nimaze ako gahinda.
Nkayicana ho igashirira
Yarokora udushami,
Iyo yarandiye nkayirandura.
25 Ko atari umuntu nk’abandi

Nkamuca mu ncira
Za Gicibwa-mirinzi na Cyabakanga,
Aho ageze irimbi akahansanga.
Aho natakiye inkuba ikuba none,
30 Ya Rukubirana-miyogoro na Nyiramikiko

Ikaba itayimena Gisenga.
Twamazwe ishavu n’icyobo
Cyarigiswa Kibare cya Nyabyinshi,
Kikaduhorera.

Muhazi uraruhira ubusa
Muhuruzi yarakubarije umunsi

35 Umunsi ayoboka inzira ijya i Masoro

Gisohoza-mirishyo cya Kiragira cya Gihoza,
Ahabwiwe nyina wa Rwesa-mbari
Ngo ibikuba biracika Cyintarama na Cyinkuru
Ntibizigure ukazabihavuna.
40 Ni we Nyir-impundu ziha inka inyana

Mu nkona kwa Nyirarugumira na Rwahashya,
Iziraranyije Nyabyunzwe.

Muhazi uraruhira ubusa
Muhuruzi yarakubarije umunsi

Umunsi akura mwo inka ze abagome,
Abagomwa Munono,
45 Ba Murungu wa Nyabyambu

Akazihereza Nyamuganza.
Ejo atarengana
Ugutuma si ukwituma,
Bazambanya ingoma.
50 Nsige ayifashe mu maboko i Nyabwungura,

Ya Muhimuzi wa Ruheza-minsi
Nta we uzayimunyaga i Cubi.
Ngayo ayo yadukengera Nkindi, Rwimpembwe,
Ntiyakumuritse ukubikizwa undi.

Muhazi uraruhira ubusa
Muhuruzi yarakubariye umunsi

55 Umunsi yubakira Macumbi i Nduru,
Imigina ya Rwinkuba ikazimagira,
Ngo yatahije ubushyitsi.
Iragahinga irumbye ,
Yaduteye mu kibi,
60 Nk’iyashenye ingo mu Cyanika,


Inyaganywe Nyabugahe.

Muhazi uraruhira ubusa
Muhuruzi yarakubarije umunsi

Aho Muhazi wishe ibyanzu n’Abami
Ba Kivuga na Kivugiza,
N’iwa Kizinduka, i Kiri-mpundu.
65 Uciye ukuboko n’u Rwanda

Migamba ya Rwinkuba yatwisha,
Ukarusha urwanya Munyoni.

Muhazi uraruhira ubusa
Muhuruzi yarakubarije umunsi

Aho Muhazi wishe ibyanzu n’Abami,
Ba Butumbaza-ngeri na Butondagira-nkima,
70 Barayihinga i Bukaba-manga.

Si mu ntete ga, si mu ndoba
Ntivugwe ni ingazi ya Mpogazi
Iragapfa yicishwe ingoma.
Aho wahaye Abami umusanzu,
75 Nyamakungu ya Makuba,

Iyo nkuru wayumvise i Buha ntukigomerwa.

Related Posts by Categories