Ibisigo Nyabami- RUNDUSHYA -ICYO BARUSHA ABANDI BAMI

ICYO BARUSHA ABANDI BAMI = CE QUI FAIT LA SUPERIORITE DE NOS ROIS SUR LES AUTRES

Ce poème “Ikobyo” offert à Mutara II Rwogera, est l’unique composition de Rundushya. Il n’est pas explicite sur son objet. Il félicite le roi en termes vagues sur des succès militaires remportés. Le contexte montre qu’il doit s’agir de la bataille contre le Burundi, surnommée « Rwagetana ».

Icyo barusha abandi Bami
Abacubi b’i Bwama-mvura
Bwa Batsinda na Bajy-i-Bwimba.
Ye Bagenda bagendanaga u Bwimba,
005 Bararira i Bushyirwa-ngemu

Bajya kurimuza Ndirima,
Iyo n’imyigarize y’ingabo n’abagabo.
Rugabira rwa Nyabagabo na Ngo-tugabane
Ahora yambitse abagabo,
010 Bateraga ntibasibire

Batazanye ya ngoma y’ingabe
Karinga ikayijya hejuru.
Ntekereje icyo basumbya abandi
Abagabe b’i Vumba-mbogo
015 Rya Ruvuzo na Ruvira-ndoro.

Ye Baziga-mitwe barengeye
Ku Mubuga wa Shyanda,
Bajya kwimura Nyamahamba.
Ni imyakurirwe y’abagirwa n’abapfumu,
020 Mupfunya-nzira wa Jabo rya Mutabavutswa

Ntasibe kubavunya.
Izo ni impumbya za Muturwa
Ahoza mu mutwe abanesha,
Wa Muturumbya-bazigo
025 Izo ni intore z’ingabo agabye vuba,

Ngabye umunsi wa Mugaba-joro
Wa Jembe rya Mwica-mbogo,
Zarengeye i Ringanwe.
Ni izibyiruwe n’inkemba
030 Zigenzwa n’intwari


Zo ku Rutwara-tare
Zaramvuwe na Kirema-ngabo.
Iyo ni Murama yibeshye
Ngo ntinyagwa ho inka,
035 Mutarumanza arayokera arayinyaga.

Urwo ruti batwite
Ni urwa Ntambara
Ya Ntanuka na Ngodutabare
N’umusango mukawusangira.
040 Mutaga ntukiyumye

Ngo uracumita imana iboroga,
Barayikwaka iyo ngoma
Cyibuze bakwake n’amagara.
I Mugamba wa Nyiramugara na Bicuba
045 Iyo acuma abanzi Mumya-mbuko,

Muze murore izamwemeye
N’izereye icyarimwe,
Ngo arazubakira i Gihinda-mushyo.
Muze murore imfizi
050 Idashyamira ubusa ya Sekikora,

Irora ibyaro bikagwa.
Kiramba muzi ko mutekanye,
Kuri iyi ngoma y’insange
Na Nsanzwe-mw-ishyamba ya Kiroha-mwaro
055 Ngo umenye utabwibuka ugahigahiga.

Nturore Nyamuturwa
Ko itekanye abayanga,
Warayeretswe ukayinywera ubuziri.
Ntibazirikane ko azabaziga
060 Nziritse-mu-nzoza ya Ndaziguye,

Amazina yabo aruta imiryango
Ingoma ijana.
Abarusha n’urukamishirizo,
Mwikora wa Musabwa wa Sangoma
065 Akabasumbya imigisha.

Abarusha n’ibyambarwa yambaye
Mwambarira-ngoma wa Mwegura
Arabakengeza Nkoz-imyamb.
Abarusha n’abana bakorera ingoma
070 I Mukora-byansi wa Mukurungira-bano.



Rukambya-shema canira zize
Iza Rugwe rwa Mutaho wa Gitontoma
Zirayongana iwa Birake,
Ntizemera ubwugugu
075 Nk’umukecuru w’incura,

Wacundanyije acubanganya ingoma.
Zikumbuye Mucandanya-kuno
Wa Muca-ngondo na Nyabicu
Atatuma zabira zigashaka ino.
080 Zize uzigire Ibinda

Ziterekerwe imfizi
Zikire irago
Ziterekerwe imfizi
Ihora ivana umugisha kwa Mugara.
085 Zize zitabe Nyamvura

Iya Mvuz-ishakwe na Rushika-buta
Rukambya-shema iz’umwami,
Mwanga-kwiba
Wa Mwanga-kwatsa wa Musaza-nkumwe
090 Zirashyagiranije ishyamba.

Ntizikamwe n’abatazitatiye
Ntonganyi ya Ntwari,
Ahora ahekeye Shumbusho Nsamira
Zibonye ko yakungitse.
095 Rukambya-shema canira zize

Iza Muyumbu wa Muyombya-mboni
Nyarugendo ziri mu kuza.
Zize zitaba Nyamvura,
Rukambya-shema canira zize
100 Iz’Abanyagitare bari kure,

Rukabuza rwa Rukanda-muheto na Rukaga-nshuro
Rukanira barahunga
Ngo ni we wabahaye umuhashya
Muha-bose wa Muhumuza
105 Tukabumva urugano.

Ni we nyiri uru ruhanga
Rwatsinda inzige ziteye
Inzugu nzingiri
Ya Nzindutse-kare ya Muzinga-shimwe
110 Ugaba uhiga ukabahima,

Ugahima n’ababagenza.
Ngendu ya Muganwa
Abakwigera ukabanesha bakajya iyo.
Mugera-shyara ukwiye ba se Abami
115 Umunsi ubamurikira amashyo,

Unyaze ibindi bihugu
We Muhirwa wa Muhabuzi wa Muheza-nkiga,
Wajya ku iriba zigashika.
Zigakwira ibuga ryose
120 Bakadahira abagabe b’i Burenga,

Ngo aragahweza na Yuhi.
Ngo abyaye uko ari,
Rwangabo-nzima na Rukaga-nshuro
Imfura ikwiye Cyunga-rwanda.
125 Ba so nabaguhweje

Wagira abakwanga,
Ukabaherereza hasi.
Ni mwebwe mbwira bene iyo ngoma.
Bararira Nyamajazi
130 Bakambije kujya kwenda Nyabihu,

Nzahagarara aharengeye mbahamagare
Mpayire Sindwe ya Musatsi.
Ba Nyamiko barengeye
Ku Mubuga wa Masagara,
135 Bemeye kurimuranya.

Nzahagarara aharengeye
Mpamagare nti : Mutijanwa
Aruta imiryango ingoma ijana.

Related Posts by Categories