CYUBAHIRO = Ô LE PRESTIGIEUX,
Ce poème de la catégorie « Ikobyo » constitue un témoignage historique important. En effet, il célèbre la conquête du royaume du Gisaka gouverné alors par Ntamwete. Il fallait le sang du martyr mystique Ntabyera. Le tambour dynastique de ce royaume fut capturé sous le règne suivant, rendant ainsi l’annexion juridiquement effective sous le règne de Rwabugili.
Cyubahiro mfizi ikwiye inka,
Rwagiriza Mwami wo mu Biyaga
Bya Rubenga i Rubandara-migezi.
Data Murobana wa Murombezi
005 Wirabye i Kiganda
Mfite mbangiriye iwa Ntongana-juru.
Mbonye ikurabukiye iminyago
Y’ibindi bihugu, ngo uyitunge,
Mwami ucikirwa n’ibihugu wa Bicuba
010 Amahanga yose uyagize inkweto.
Ye mwega bahozi ba Bisindi
Baramana na Musabwa,
Tukigaba ku Gisura-ntunda.
Urya munsi Ngabo iri nyange
015 Ngeyo yamwimbika ishyira,
Amuha amacumu n’ingabo
Ngo ayimarire urugumye,
Mu Gihunya cy’i Bwira-riva
Arayirengera riba ishimwe.
020 Ishinga yamugabye mwo
Aryoroshya ishongore,
Ashinga icumu i Bwiriri
Haba urwangara rusa.
Urya munsi umukurikiza intwari zawe
025 Ntaho mu mbuga ya Ntey-umugore ya Rugaba,
Aho ugabiye intwari
Iminyago irishya.
Na we nu ukazitekera
Musanura wa Rubaba,
030 Urubango rukahoreza i Mukiza.
Ukamenya ko icumu ryawe ryahatsinze
Nk’iry’Umutabazi watsindira i Kabare,
Mwe Ruganzu rwimariye urubanza
Rwagasiye ubwami bw’umwishywa,
035 Yikoze kwima Minaga
Igwangaza imirishyo.
N’icyo gihuru rero nticyabyutsa umutwe
Mitana yarariteye,
Rifata cyane umubiri.
040 Ngaha hasigaye urwangara mu Gihugu
Ntikikivuga ingoma cyaragiriye,
Aho bimye ishyamba
Bakazarahura uw’ifumba,
Ngo wake mba nanga se Rwoga.
045 Baramucane Nyabarega
Nguko uko intwari igabwa,
Umwami akanyurwa.
Yaramugabye Imana arayidehukira.
Igasusurutsa Umwami ikamutsindira ahagumye.
050 Iba ari imbonwa yakunze,
Igakenya ibyaro imigisha, none ngo bigire ingunge
Kandi ari amasigara-nkingi.
Mu Bisezera-nzuki byo kwa Mazimwe,
Ubwami bwabo ngo ni akanzu.
055 Akanzu Ruhima-nshuro ko yagashenye
Akakamena ahanyaga inka,
Mibambwe ahagira Rubanda i Rwanda.
Ngukurya uko igenza imbonwa
Yambitswe urukinga n’Umwami,
060 Nyange ntiyatabaye aganya
Yiganira ngo yarya kabiri.
Akivira mwo aratsinda
Kirapfa bushyike,
Amaraso ye aratsinda
065 Ahanyaga cyane imigisha.
Yagirango azakamire abane
Wime iyo ngoma yanyu y’agasigisigi,
N’Abami b’i Sigarira-nvura
Rya Gisinda-mbogo n’i Kiramya-ntsiri,
070 Iwa Nzindutse kare.
Ye mwega Batsinda ba Gitsindisha-bitugu,
Yagaba gutsinda Kiraha-mwariro.
Aho inywera ubuziri
Nteri iyi ntibangikana,
075 Uyimye n’uyiguze
Bayisangiza umumaro.
Umva Ni ya Ngangare
Ni ya Nganza-kare,
Ni ya Ncyura-buhoro
080 Mu mihana ivuga ibihubi.
Inzira ya Ruhingo
Intaka ya Mbuzubwira.
Iryama umugazi, umwana ibyiruye
Ikamutsindira ahagumye,
085 Iba ari intiti ya Ntongati
Ibatabariza kuruta.
None ngaha iriye imyandu ibihugu byose,
Nyankurwe iyi nkungu, iya Nyarushorera
Abayishokera baba ku iriba.
090 Uyimaze igise
N’ubundi warayuhiye umurambi,
Ugira Imana ijya gutsinda
Uti: enda Rutera-njunga zigabe.
Arazigaba ntizatindanya
095 Zitsinda i Budaseruka,
I Bunyoma barubama bayagonga ho.
Bati: dore imbonwa yakunze,
Igatsinda i muhana.
None ngaho zirabandanya inzira
100 Izo ihinduye i Butaminuka,
Ziramurikirwa Musangwa-gaba
Na twe twivugira Rusengo.
Ntasongerwa Ngabo yihimba umuronko
Umuhatsi n’uzamuramya,
105 Agacyura amagana.
Mbe bagukirira he
Ab’i Bugote n’ab’i Tongezo,
We Muratwa-rugamba wa Rugwe
Rwa Nkubira na Nkumburwa.
110 Inkuru irogeye ijya i Ruhanga
No mu babyeyi bakuru,
Nyakuramvurwa mu mirwa itanuka itaha
Itonganya imbizi,
Ngo tabaruka wowe data Rukweta-mahanga.
115 Ba Babasaku wabateye mwo irikaze
Ribakura n’aho bari bari,
Rirabakaza bakuma ho
Iyo mpenda uyigangaye ho.
Ngo wagabye imbonwa nyinshi
120 Iyi ihwanye n’iyishe Mutaga,
Yari yamamaye dutunga ingoma ze.
Harya binjiriwe n’umuntu bazira
I Rara-mizinga, iwa Kizimwe,
Mu nzu ye kironyotse ikinyoma.
125 Bumvise ko uganje ibindi bihugu
Baguhera ko urugera rw’impundu,
Abami b’i Rwoma-mirera
No kwa Mabano ya Rubomboza,
Urayihimbiza ingoma yawe Nkundwa.
130 No hirya y’imirwa ikeye ijuru,
Kwa Jabo rya Kanyura-ntsura,
Ntimuragatara mukeye imirima.
Nkamenya ko mutarungereza
Abahinza bimye ahandi,
135 Abami bo mu mirwa y’inkangu
N’iwa Nyarwonde i Rwoga-nanga.
Data Rusengo nyiri icumu
Ryatsinze ab’i Gitara,
Mu Gituza ribigabiye
140 Bararana amaganya.
Ngaho barapfa baza
Aho unyaze umugisha,
Baraza baka umuriro iwawe.
Wafukuye imbuga irera
145 Uyihira umurambi,
Nkurunge ya Bitondo
Uteretse inganji nziza.
Reka ingabwa yakunze,
Yagabwa na Rweru rw’Abakwiye
150 Muramubanze ingororano.
Dore abageni bahire bakunze ba Mikore
Bava i Buhaka-mbyeyi na Nyesonga,
Batsinze inzara, batsinze amahanga
Mutagera wa Bwagiro,
155 Uragatura mu nka.
Dore urugo rwa Runyonga
Rugira isuku izira impiza,
Runyuze ingoma z’ibihugu byose,
Ngeyo ikazizihirwa mwo.
160 Data Mucyo w’imana zeze
I Muhana wa Marorerwa,
Ararorera ibyaro bikagwa.
Gumya uramutswe na Ngangare ya Mbabazi
Rugira yarakwereye,
165 Urayisumbye imihana.
Shakisha kuri ino site
pa
Ibisigo Nyabami- Rwamakaza-CYUBAHIRO
Subscrever:
Enviar feedback (Atom)
Sem comentários:
Enviar um comentário